BlackRock (BLK) vừa hạn chế việc rút tiền từ một trong những quỹ tín dụng tư nhân chủ lực của mình sau khi các yêu cầu thoái vốn tăng vọt, làm gia tăng thêm những dấu hiệu căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân trị giá 2.000 tỷ USD đang bùng nổ nhanh chóng.
Tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới cho biết họ sẽ giới hạn rút vốn khỏi Quỹ Cho vay Doanh nghiệp HPS (HLEND) trị giá 26 tỷ USD sau khi yêu cầu từ nhà đầu tư vượt qua mức trần thanh khoản hàng quý của quỹ. Các nhà đầu tư đã ồ ạt muốn rút 1,2 tỷ USD, nhưng quỹ chỉ phê duyệt 620 triệu USD – chạm mốc giới hạn 5% mỗi quý, ngưỡng cho phép các nhà quản lý được quyền tạm chặn (gate) việc rút vốn.
Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên quỹ HLEND phải kích hoạt mức trần rút vốn và diễn ra nối tiếp các động thái tương tự từ các công ty quản lý tài sản thay thế lớn khác. Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu đợt bùng nổ tín dụng kéo dài của ngành tài chính có đang phải đối mặt với bài kiểm tra thực sự đầu tiên?
Cổ phiếu của BlackRock đã giảm 6,7% vào thứ Sáu giữa bối cảnh bán tháo trên diện rộng của thị trường, bị châm ngòi bởi dữ liệu việc làm yếu hơn dự kiến của Mỹ và căng thẳng địa chính trị leo thang liên quan đến cuộc xung đột Israel – Iran đang lan rộng.
Áp lực rút vốn lan rộng khắp thị trường tín dụng tư nhân
Quyết định của BlackRock được đưa ra sau khi những nút thắt tương tự xuất hiện ở những nơi khác trong ngành.
Đầu tuần này, Blackstone (BX) đã tạm thời nâng giới hạn rút vốn đối với một quỹ tín dụng trị giá 82 tỷ USD từ mức 5% lên 7% và phải bơm thêm 400 triệu USD vốn của công ty để đáp ứng nhu cầu rút tiền của nhà đầu tư. Đầu năm nay, Blue Owl Capital (OWL) cũng đã phải tự mua lại 15,4% chứng chỉ quỹ của một trong các quỹ trực thuộc để bù đắp lượng vốn bị khách hàng rút ra.
Kết hợp lại, các động thái này báo hiệu một sự dịch chuyển trong tâm lý nhà đầu tư đối với các quỹ tín dụng tư nhân – kênh đầu tư vốn đã thu hút lượng tiền khổng lồ trong thập kỷ qua.
Phần lớn hoạt động rút vốn hiện đến từ các nhà đầu tư cá nhân giàu có. Nhóm này gần đây đã trở thành nguồn tài trợ chính cho các chiến lược tín dụng tư nhân, một sân chơi mà theo truyền thống vốn chỉ dành cho các quỹ hưu trí và các tổ chức lớn.
Bất tương xứng về cơ cấu thanh khoản
Các quỹ tín dụng tư nhân như HLEND chuyên cho vay đối với các công ty quy mô vừa, những doanh nghiệp không dễ dàng tiếp cận nguồn tài chính ngân hàng truyền thống. Những khoản vay này thường kém thanh khoản và có thể mất nhiều năm mới đến hạn trả.
Tuy nhiên, nhiều quỹ lại cho phép nhà đầu tư rút vốn định kỳ (thường là hàng quý), tạo ra một sự mâu thuẫn về mặt cơ cấu nếu có quá nhiều nhà đầu tư muốn lấy lại tiền cùng một lúc.
HLEND cho biết mức trần rút vốn 5% tồn tại chính là để ngăn chặn sự “lệch pha cấu trúc” giữa tính thanh khoản mà nhà đầu tư mong muốn với kỳ hạn dài của các khoản cho vay.
Nếu các nhà quản lý bị ép phải thanh lý tài sản nhanh chóng để có tiền trả cho nhà đầu tư, họ có thể sẽ phải bán tống bán tháo các khoản vay với mức chiết khấu sâu, làm tổn hại đến lợi nhuận của những nhà đầu tư còn ở lại.
Cảnh báo về rủi ro tín dụng bắt đầu lộ diện
Áp lực thoái vốn gần đây cũng xảy ra vào thời điểm một số vụ vỡ nợ doanh nghiệp quy mô lớn bắt đầu làm lung lay niềm tin vào thị trường cho vay.
Các vụ phá sản của nhà cung cấp phụ tùng ô tô First Brands và công ty vận hành đại lý ô tô cho vay dưới chuẩn Tricolor vào năm ngoái đã buộc Phố Wall phải soi xét lại các tiêu chuẩn thẩm định rủi ro ở cả thị trường tín dụng truyền thống lẫn tư nhân.
Sự đổ vỡ này đã gây chấn động giới cho vay sau khi có thông tin tiết lộ rằng một số định chế tài chính đã dính líu đến khoản nợ của các công ty nói trên.
CEO của JPMorgan, ông Jamie Dimon, đã cảnh báo vào thời điểm đó rằng những sự vụ như vậy có thể là chỉ báo sớm cho những vấn đề tín dụng sâu xa hơn.
“Khi bạn thấy một con gián, có lẽ trong nhà vẫn còn nhiều con khác,” Dimon nói trong một cuộc họp báo cáo thu nhập. “Đây là những dấu hiệu sớm cho thấy thị trường có thể đang phát triển quá nóng, bởi chúng ta đã trải qua một đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường tín dụng kể từ năm 2010.”
Cuối cùng, JPMorgan đã phải xóa sổ 170 triệu USD nợ xấu liên quan đến vụ phá sản của Tricolor, trong khi các ngân hàng khác cũng công bố những khoản thiệt hại nhỏ hơn.
Sự sụp đổ của First Brands còn thu hút thêm sự chú ý khi một chủ nợ cáo buộc rằng có tới 2,3 tỷ USD có thể đã “bốc hơi” khỏi báo cáo tài chính của công ty, châm ngòi cho một cuộc điều tra từ Bộ Tư pháp Mỹ.
Mặc dù các ngân hàng phần lớn mô tả những sự kiện này chỉ là những điểm rủi ro cá biệt, nhưng giới đầu tư vẫn lo sợ chúng có thể là hồi chuông báo hiệu sự khởi đầu cho một đợt suy giảm trên diện rộng về chất lượng tín dụng doanh nghiệp, sau hơn một thập kỷ dòng tiền giá rẻ được bơm ra dễ dàng.
Sự bành trướng vào tín dụng tư nhân của BlackRock
Quy mô tham gia vào thị trường tín dụng tư nhân của BlackRock đã mở rộng đáng kể vào năm 2024, khi công ty này thâu tóm HPS Investment Partners với giá khoảng 12 tỷ USD.
Thương vụ này là một phần trong chiến lược tiến sâu vào lĩnh vực cho vay tư nhân – một mảng đã bùng nổ mạnh mẽ khi các ngân hàng truyền thống buộc phải thu hẹp quy mô cho vay doanh nghiệp do các quy định khắt khe thời hậu khủng hoảng tài chính.
Các quỹ tín dụng tư nhân hiện đang tài trợ vốn cho mọi lĩnh vực, từ các công ty phần mềm, công ty chăm sóc sức khỏe đến các doanh nghiệp sản xuất, thường cung cấp các khoản vay mang lại lợi suất cao hơn so với trái phiếu trên thị trường đại chúng.
HLEND cho biết danh mục đầu tư của họ tập trung vào các công ty tư nhân đã trưởng thành, có dòng tiền ổn định và các khoản vay được cấu trúc để được ưu tiên trả nợ đầu tiên trong trường hợp phá sản. Quỹ cũng trả cổ tức hàng tháng, khiến nó trở nên rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư thích thu nhập đều đặn.
Rủi ro ngành và Biến động thị trường
Theo báo cáo của quỹ, khoảng 19% danh mục đầu tư của HLEND gắn liền với các công ty phần mềm, một lĩnh vực đang phải đối mặt với áp lực bán tháo nặng nề khi các nhà đầu tư lo sợ sự cạnh tranh khốc liệt từ các startup ứng dụng AI.
Đồng thời, các điều kiện kinh tế vĩ mô cũng trở nên nhiều biến động hơn. Thị trường đang phải vật lộn với:
- Căng thẳng địa chính trị gia tăng ở Trung Đông
- Lo ngại về đà chậm lại của tăng trưởng kinh tế
- Sự xáo trộn công nghệ do AI mang lại
- Tình trạng vỡ nợ của các khoản vay doanh nghiệp đang tăng lên
Những áp lực này đã thôi thúc một bộ phận nhà đầu tư chuyển dịch dòng vốn sang các tài sản trú ẩn an toàn hơn.
Cơ hội trong bối cảnh biến động
Bất chấp làn sóng rút tiền tăng vọt gần đây, các nhà quản lý tín dụng tư nhân nhìn chung vẫn giữ thái độ lạc quan về loại hình tài sản này.
Chủ tịch Blackstone Jon Gray cho biết, các nhà đầu tư tổ chức, bao gồm các quỹ hưu trí và quỹ tài sản có chủ quyền, vẫn đang tiếp tục phân bổ vốn vào các chiến lược tín dụng tư nhân.
Bên cạnh đó, HPS Investment Partners nhận định sự hỗn loạn của thị trường hiện tại thực tế lại có thể tạo ra những cơ hội cho vay hấp dẫn. Trong một tuyên bố, công ty cho biết họ nhìn thấy cơ hội để “tận dụng sự biến động” khi các bên cho vay truyền thống đang rút lui.
Dù vậy, làn sóng hạn chế rút vốn mới nhất này đã phơi bày một mâu thuẫn cốt lõi bên trong sự bùng nổ của thị trường tín dụng tư nhân: Đó là việc các quỹ hứa hẹn cung cấp thanh khoản định kỳ cho nhà đầu tư, nhưng lại đem tiền đi đầu tư vào các tài sản có thể mất nhiều năm mới thanh khoản được.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu các yêu cầu rút vốn tiếp tục gia tăng trên diện rộng ở nhiều quỹ, ngành công nghiệp này có thể sẽ phải đối mặt với một bài kiểm tra quy mô lớn xem liệu cấu trúc thanh khoản của họ có thể chịu đựng được một đợt suy thoái kéo dài hay không.
Tạm thời, việc BlackRock giới hạn rút tiền như một lời nhắc nhở sâu sắc rằng: Sau hơn một thập kỷ vay mượn dễ dãi, những vết rạn nứt đầu tiên có thể đã bắt đầu xuất hiện.
Theo Barchart